stories
Dlaczego tak chętnie wracamy do drewna? Opowieść o naturze, wspomnieniach i Dobrych Rzeczach
Kiedy myślimy o domu naszych dziadków czy pradziadków, często przypominamy sobie rzeczy zupełnie zwyczajne. Drewnianą ławę w kuchni, stary kredens, zabawki, które nie potrzebowały baterii, albo drzwi, których charakterystyczny dźwięk pamiętamy jeszcze z dzieciństwa.
Drewno było wtedy obecne niemal wszędzie. Towarzyszyło ludziom podczas pracy, odpoczynku i rodzinnych spotkań. Nie traktowano go jako szczególnego trendu. Było po prostu częścią życia.
Przez pokolenia zmieniło się bardzo wiele. Dzisiaj mamy do dyspozycji materiały i technologie, o których nasi przodkowie nawet nie marzyli. Możemy urządzać domy na setki sposobów i wybierać spośród tysięcy przedmiotów.
A jednak nadal coś nas do drewna przyciąga.
Dlaczego?
W WellDone® często wracamy do tego pytania. Być może dlatego, że sami codziennie pracujemy z materiałem, który ma za sobą znacznie dłuższą historię niż nasza marka.
Natura zawsze była gdzieś blisko
Pomyślmy przez chwilę o miejscach, w których naprawdę lubimy odpoczywać.
Dla jednych będzie to ogród. Dla innych las, góry albo niewielki dom z dala od miejskiego hałasu. Niektórzy najlepiej czują się w swoim mieszkaniu, otoczeni roślinami i przedmiotami, które dobrze znają.
Każdy odpoczywa trochę inaczej.
Trudno jednak nie zauważyć, że natura od dawna zajmuje ważne miejsce w naszym wyobrażeniu o spokoju i odpoczynku.
Nasi przodkowie nie potrzebowali współczesnych określeń, żeby dostrzegać przyjemność przebywania wśród drzew. Przyroda była dla nich przede wszystkim częścią codzienności – miejscem pracy, źródłem materiałów, ale również przestrzenią odpoczynku.
Nie oznacza to, że dawniej ludzie żyli bez stresu albo że bliskość lasu zapewniała im lepsze zdrowie. Takie uproszczenie byłoby nieprawdziwe.
Jest jednak coś interesującego w tym, że mimo wszystkich zmian nadal chętnie wprowadzamy do swoich domów naturalne materiały.
Chcemy zachować choć odrobinę kontaktu z tym, co przypomina nam świat poza ścianami budynków.
Drewno ma własny charakter
W drewnie lubimy to, że nie próbuje być idealnie powtarzalne.
Dwa kawałki mogą pochodzić z tego samego gatunku drzewa, a mimo to różnić się rysunkiem, barwą czy układem słojów. Właśnie te różnice sprawiają, że materiał jest tak ciekawy dla projektantów i osób zajmujących się rzemiosłem.
Można z niego wykonać dużą szafę, ale też niewielki przedmiot, który mieści się w dłoni.
Można pozostawić jego naturalny wygląd albo nadać mu zupełnie nieoczekiwaną formę.
Dla nas drewno jest jednocześnie materiałem i początkiem pomysłu.
Czasem wystarczy niewielka zmiana kształtu, żeby zwyczajny przedmiot stał się czymś, na co patrzymy z uśmiechem. Innym razem najważniejsza okazuje się funkcja – prosty sposób na uporządkowanie biurka, przechowywanie drobiazgów czy wygodniejsze korzystanie z codziennych rzeczy.
Właśnie takie projektowanie lubimy najbardziej.
Nie dla samej dekoracji, ale dla przyjemności korzystania z dobrze wymyślonych przedmiotów.
Czy nauka potwierdza to, co intuicyjnie czujemy?
To ciekawy temat również z naukowego punktu widzenia.
W ostatnich latach badacze zaczęli dokładniej przyglądać się temu, jak ludzie reagują na drewno obecne w pomieszczeniach oraz na bezpośredni kontakt z jego powierzchnią.
W badaniu opublikowanym w 2023 roku w Journal of Environmental Psychology wzięło udział 61 osób. Uczestnicy przebywali w dwóch rodzajach pomieszczeń biurowych – z drewnianymi elementami i bez nich.
Pod koniec eksperymentu osoby znajdujące się w drewnianym wnętrzu deklarowały niższy poziom niepokoju. Wyniki pozostałych pomiarów nie były jednak jednoznaczne. Niektóre reakcje fizjologiczne okazały się nawet odmienne od oczekiwań naukowców.
Kolejne interesujące obserwacje przyniosło badanie opublikowane we wrześniu 2026 roku w Journal of Wood Science.
Naukowcy sprawdzili, jak uczestnicy reagują na krótki kontakt dłoni z drewnianym stołem w porównaniu z powierzchnią laminowaną. Badani oceniali drewno jako przyjemniejsze w dotyku i bardziej sprzyjające odprężeniu. Zaobserwowano również różnice w niektórych pomiarach aktywności mózgu.
Trzeba jednak pamiętać, że analiza obejmowała zaledwie 25 młodych mężczyzn, a sam kontakt z powierzchnią trwał 90 sekund.
Szerszą perspektywę przedstawili autorzy przeglądu 50 badań, opublikowanego w 2026 roku w Building and Environment. Wskazali, że wyniki dotyczące kontaktu człowieka z drewnem są interesujące, ale potrzeba więcej badań prowadzonych przez dłuższy czas i z udziałem bardziej zróżnicowanych grup.
Nie możemy więc powiedzieć, że drewno jest lekarstwem na stres albo że każdy wykonany z niego przedmiot poprawia samopoczucie.
Możemy natomiast powiedzieć coś znacznie prostszego: sposób, w jaki odbieramy materiały, ma znaczenie dla naszego doświadczenia otoczenia. A niektóre badania wskazują, że określone drewniane powierzchnie mogą być odbierane jako przyjemne i sprzyjające odprężeniu.
Dla nas to kolejny powód, aby projektować z uwagą.
W Cieszynie drewno spotyka ludzi
Historia WellDone zaczyna się nie tylko od materiału, ale przede wszystkim od pomysłu na to, jak połączyć dobre wzornictwo z pracą, która ma społeczne znaczenie.
Nasze przedmioty powstają w Cieszynie, w przedsiębiorstwie społecznym działającym przy Fundacji „Być Razem”.
Współpracujemy z polskimi projektantami, a w procesie wytwarzania uczestniczą osoby wspierane przez Fundację w powrocie na rynek pracy.
To ważna część naszej tożsamości.
Wierzymy, że warto patrzeć na przedmiot nie tylko przez pryzmat tego, jak wygląda na zdjęciu. Za jego powstaniem stoją czyjeś umiejętności, czas, uważność i wysiłek.
W naszej pracy wykorzystujemy również drewno z odzysku. To jeden ze sposobów rozsądnego gospodarowania materiałem i szukania dla niego kolejnych zastosowań.
Właśnie dlatego słowo „dobre” ma dla nas więcej niż jedno znaczenie.
Dobry przedmiot powinien mieć pomysł i funkcję. Ale istotne jest również to, kto i w jaki sposób go stworzył.
Zwykłe przedmioty, niezwykłe pomysły
Czasem najlepszy projekt zaczyna się od pytania: czy coś, czego używamy codziennie, można zrobić inaczej?
Tak powstają rzeczy, które lubimy w WellDone.
Choćby Drzewko – drewniana układanka pełniąca również funkcję organizera. Przedmiot przydatny na biurku, który jednocześnie przypomina kształtem coś dobrze znanego z natury.
Albo Sólseł i Nietopieprz – projekt, w którym kuchenne drobiazgi zyskały zwierzęce postacie i odrobinę humoru.
W tych pomysłach odnajdujemy to, co najbardziej cenimy w projektowaniu. Zwyczajna czynność nie musi oznaczać zwyczajnego przedmiotu.
Nie chodzi o to, żeby każda rzecz zwracała na siebie uwagę. Raczej o to, żeby miała swój charakter, była użyteczna i sprawiała przyjemność osobie, która z niej korzysta.
A jeśli przy okazji wywoła uśmiech, tym lepiej.
Może wcale nie potrzebujemy coraz więcej?
Nasi dziadkowie nie mieli do wyboru tylu produktów, ile mamy dzisiaj. Nie było też sklepów internetowych, które w kilka minut pozwalają zamówić niemal wszystko.
Nie idealizujemy tamtych czasów. Wiemy, że współczesność przyniosła ogromną wygodę i wiele dobrych rozwiązań.
Ale w dawnym podejściu do przedmiotów dostrzegamy coś wartego przypomnienia.
Rzecz mogła być używana przez lata. Można ją było naprawić, zmienić jej przeznaczenie albo przekazać komuś innemu.
Dzisiaj również możemy dokonywać takich wyborów.
Nie musimy rezygnować z nowoczesności, żeby doceniać naturalne materiały. Nie musimy też urządzać całego domu w drewnie, aby znaleźć miejsce dla jednego dobrze zaprojektowanego przedmiotu.
Wystarczy czasem przyjrzeć się temu, czym się otaczamy.
Zastanowić się, skąd dana rzecz pochodzi, do czego naprawdę jest nam potrzebna i czy będziemy chcieli z niej korzystać także za kilka lat.
W WellDone właśnie tak lubimy myśleć o projektowaniu.
Bo dla nas Dobra Rzecz to taka, której wartość odkrywamy nie tylko w chwili zakupu, ale przede wszystkim wtedy, gdy staje się częścią naszej codzienności.
I być może właśnie dlatego, mimo upływu pokoleń, wciąż tak chętnie wracamy do drewna.
WellDone – Dobre Rzeczy.
Poznaj nasze projekty i historię na welldone.co.
Źródła i publikacje naukowe
Poniższe publikacje stanowią podstawę części artykułu dotyczącej badań nad drewnem i samopoczuciem. Nie potwierdzają właściwości zdrowotnych konkretnych produktów WellDone.
1. Ojala A. i współautorzy (2023)
Psychological and physiological effects of a wooden office room on human well-being: Results from a randomized controlled trial.
Journal of Environmental Psychology, 89, 102059.
2. Ikei H., Jo H., Miyazaki Y. (2026)
Physiological and psychological relaxation effects from palmar contact with a wooden conference table: a randomized crossover study in an office conference room.
Journal of Wood Science.
3. Cavaliere G., Calvano S., Molina P., Negro F. (2026)
Psychophysiological responses to indoor wood use: A systematic literature review of indicators, methods, and research trends.
Building and Environment, 290, 114188.
Informacje o WellDone: Historia marki | Projektanci | Blog WellDone
Nota redakcyjna
Artykuł powstał we współpracy z ChatGPT (OpenAI), narzędziem wykorzystującym sztuczną inteligencję. AI wsparła przygotowanie tekstu, jego redakcję oraz uporządkowanie źródeł naukowych.
Publikacja przedstawia spojrzenie WellDone na naturę, drewno i odpowiedzialne projektowanie. Przed publikacją artykuł został przeczytany, zweryfikowany i zaakceptowany przez człowieka.
Pomimo dołożenia należytej staranności tekst może zawierać niezamierzone błędy lub nieścisłości. Jeśli takie się pojawią, przepraszamy i pozostajemy otwarci na uwagi oraz ich korektę.
